Słup energetyczny lub linia napięcia na Twojej działce? Sprawdź, jakie odszkodowanie możesz uzyskać.

Linia energetyczna, słup, gazociąg lub inna infrastruktura przesyłowa przebiegająca przez prywatną działkę to dla wielu właścicieli codzienność, z której nie zdają sobie sprawy, że wiąże się z konkretnymi uprawnieniami finansowymi. Przez dziesięciolecia przedsiębiorstwa przesyłowe korzystały z cudzych gruntów bez tytułu prawnego i bez wypłaty jakiegokolwiek wynagrodzenia. Dziś, po przełomowym wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz korzystnej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, sytuacja prawna właścicieli nieruchomości uległa istotnej zmianie – a możliwe do uzyskania kwoty odszkodowań sięgają nawet kilkuset tysięcy złotych.

Jakie roszczenia przysługują właścicielowi nieruchomości?

Jeżeli przez Twoją działkę przebiega linia energetyczna, stoi na niej słup, gazociąg, wodociąg lub inne urządzenie przesyłowe, a przedsiębiorstwo korzysta z gruntu bez ważnej umowy lub bez zapłaty, możesz dochodzić przede wszystkim:

• wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu
  – jednorazowej lub okresowej rekompensaty za korzystanie z nieruchomości na przyszłość,

• zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości
  – za okres, w którym przedsiębiorstwo eksploatowało urządzenia bez tytułu prawnego (co do zasady do 6 lat wstecz, zgodnie z ogólnym terminem przedawnienia roszczeń z art. 118 Kodeksu cywilnego),

• odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości
  – wynikające z ograniczenia jej funkcji użytkowej lub inwestycyjnej przez obecność infrastruktury.

Przełomowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r.

Kluczowe znaczenie dla właścicieli nieruchomości ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r., sygn. P 10/16. Trybunał uznał, że praktyka umożliwiająca przedsiębiorcom przesyłowym oraz Skarbowi Państwa nabywanie w drodze zasiedzenia – przed wprowadzeniem do Kodeksu cywilnego instytucji służebności przesyłu w dniu 3 sierpnia 2008 r. – prawa odpowiadającego treścią tej służebności, jest niezgodna z konstytucyjną ochroną własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP). W praktyce wyrok ten zamyka przedsiębiorstwom przesyłowym najczęściej podnoszony argument obronny – zarzut zasiedzenia służebności sprzed 2008 r. Jak podkreśla się w komentarzach prawniczych, orzeczenie nie tworzy nowej podstawy roszczeń, lecz odbiera operatorom najskuteczniejszy dotąd sposób unikania zapłaty właścicielom.

Korzystna linia orzecznicza Sądu Najwyższego

Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyraźnie ukształtowała się linia orzecznicza sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, korzystna dla właścicieli nieruchomości

Sąd Najwyższy już w postanowieniu z 24 lutego 2023 r. (sygn. III CZP 108/22) wskazywał, że doliczanie do biegu zasiedzenia okresu sprzed 3 sierpnia 2008 r. narusza zasadę zamkniętego katalogu praw rzeczowych (numerus clausus).

W postanowieniu z 19 marca 2026 r. (sygn. II CSKP 1045/24) Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną przedsiębiorstwa przesyłowego i potwierdził prawo właściciela nieruchomości rolnej do wynagrodzenia w wysokości 335.237 zł za linie elektroenergetyczne przebiegające przez jego grunt.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie przyznał innej właścicielce nieruchomości ponad 180.000 zł jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, nie uwzględniając zarzutu zasiedzenia podnoszonego przez operatora.

Sądy powszechne (m.in. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga) opierają swoje rozstrzygnięcia wprost na konstytucyjnej ochronie własności z art. 21 i 64 Konstytucji – niezależnie od formalnego statusu publikacji wyroku TK, co pokazuje, że korzystny dla właścicieli kierunek utrwala się także w praktyce sądów niższych instancji.

Ile realnie można uzyskać?

Wysokość świadczenia zależy każdorazowo od indywidualnej wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego i uwzględnia m.in. powierzchnię zajętą przez infrastrukturę, rodzaj i przeznaczenie nieruchomości (rolna, budowlana, inwestycyjna), lokalizację oraz rzeczywisty zakres ograniczeń w korzystaniu z gruntu. W praktyce orzeczniczej kwoty wahają się od kilku tysięcy złotych w prostych sprawach dotyczących pojedynczego słupa na gruncie rolnym, przez kilkadziesiąt tysięcy złotych w przypadku działek budowlanych, aż po kilkaset tysięcy złotych przy większych nieruchomościach obciążonych rozległą infrastrukturą – jak pokazują opisane wyżej sprawy zakończone kwotami 180.000 zł i 335.237 zł. Nie ma jednej „stawki za słup” – każda sprawa wymaga indywidualnej analizy dokumentacji, historii nieruchomości i profesjonalnej wyceny.

Dlaczego warto skorzystać z pomocy prawnej?

Sprawy dotyczące służebności przesyłu i bezumownego korzystania z nieruchomości wymagają analizy ksiąg wieczystych, dokumentacji technicznej, decyzji administracyjnych oraz aktualnego, dynamicznie zmieniającego się orzecznictwa. Ugody proponowane bezpośrednio przez przedsiębiorstwa przesyłowe – bez niezależnej wyceny rzeczoznawcy i bez uwzględnienia pełnego zakresu roszczeń – bywają dla właścicieli wyraźnie niekorzystne, a często zawierają klauzule zrzeczenia się dalszych roszczeń na przyszłość. Prowadzę sprawy właścicieli nieruchomości obciążonych infrastrukturą przesyłową – od analizy stanu prawnego działki, przez negocjacje z przedsiębiorstwem przesyłowym, po reprezentację w postępowaniu sądowym o ustanowienie służebności przesyłu, zapłatę za bezumowne korzystanie oraz odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości. Jeżeli na Twojej działce znajduje się słup, linia energetyczna, gazociąg lub inne urządzenie przesyłowe, skontaktuj się z Kancelarią ocenię, jakie roszczenia Ci przysługują i jaką kwotę realnie możesz uzyskać.

Kancelaria Radcy Prawnego Paweł Gudel Tel. 796 116 089; pgudel@kancelariagudel.pl Słupy energetyczne odszkodowanie podlaskie. Słupy energetyczne mazowieckie. Słupy energetyczne warmińsko-mazurskie.

Niniejszy artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej w rozumieniu przepisów prawa. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego i prawnego nieruchomości.<